/ 7 زمينهء كلّى سوره سه حقيقت ( خدا ، انسان ، جهان ) : در آغاز اين سوره ، حقايق جهان بر وفق اساس نگرش توحيدى به يكديگر آميخته شده ، هر چند آن حقايق را با يكديگر فرقها و تفاوتهاى بسيار است . ولى از آنجا كه اشياء را با يكديگر گونه‌اى ارتباط است با هم مرتبطاند . در اين سوره شمارى از حقايق جهان را به عنوان نمادى از اين وحدت بيان مىدارد . از جملهء اين حقايق است : الف : انسان به اعتبار اين كه بنده‌اى است آفريدهء خداوند و سرور عالم طبيعت بايد خاضعانه در برابر عظمت خداوند بايستد و بگويد : « سپاس و ستايش خداى را » نه تنها از اين روى كه بارى تعالى توانا و فراخ بخشايش است بلكه از آن روى كه او را از رحمت واسعهء خود به فراوانى بهره‌مند ساخته است . پس ، از اين رو است كه مىستايدش . ب : خدا به اعتبار اين كه آفريدگار مطاع مخلوقات است و فرمانروا بر آنها . ج : عالم يعنى آسمانها و زمين و تاريكى و روشنايى به اعتبار اين كه مخلوقات خدايند و تدبيرشان به امر اوست رابطهء استوار ميان انسان و جهان از اين روست كه هر دو / 8 مخلوقات خدايند . و سامانشان به دست اوست . انسان - به اذن پروردگارش - در ميان ديگر موجودات از امتياز خاصى بهره‌ور است . او سرور همهء مخلوقات است ، خداوند همه را مسخر فرمان او ساخته . از اين روست كه سپاس و ستايش پروردگارش بر او واجب آمده است .